خانه · مقالات

در چه صورتی پرداخت دیه از بیت المال خواهد بود؟

سارا مولودزاده · وکیل پایهٔ یک دادگستری

اگر لزمانی که در اثر خطاي قاضي در صدور حکم، ‌شخص بي‌گناه محكوم به مرگ شده و یا دچار خسارت بدني شود ديه قتل يا جراحت از بيت‌المال است، خطاي قاضي به اين علت كه قاضي شرايط قضاوت را ندارد و يا خلاف كتاب و سنت حكم كرده است.

هنگامی كه هيچ يك از شاکی و متهم بينه ندارند و مدعي هم حاضر به قسم ياد كردن نيست و قسم را متوجه مدعی‌عليه كرده است، با قسم خوردن مدعي‌عليه، دعوي پايان مي‌پذيرد و در اين صورت ديه مقتول بايد از بيت‌المال پرداخت شود.

هرگاه شخص یا اشخاصی در اثر ازدحام کشته شوند و یا جسدی که در خیابان و اماکن عمومی پیدا شود و نتوان این قتل را به کسی مرتبط کرد، دیه از بیت‌المال پرداخت می‌شود.

اگر فرد بر اساس آشوب و اغتشاش مصدوم یا کشته شود دیه توسط بیت المال پرداخت می گردد.

ديه فرد کشته كه بر اثر سقوط غير ارادي شخصي دیگر به قتل رسیده است.

مواردی که دیه را بیت المال پرداخت می کند

در مواردی که عبور عابر پیاده ممنوع است اگر عابر عبور کند و راننده‌ای که با سرعت مجاز و مطمئنه در حرکت باشد و وسیله نقلیه او نقص فنی نداشته باشد، راننده مسئولیتی در مورد دیه نخواهد داشت.

اما درخصوص اینکه جسد شخصی در خیابان پیدا شود و برای قاضی دلیلی بر وقوع قتل او از سوی شخصی یا اشخاصی نباشد، دادگاه باید دیه او را از بیت‌المال بدهد.

درصورتی که شخصی فوت کند و صدمه غیر عمد باشد اگر شخص مصدوم مجهول الهویه باشد و اولیای دم شناسایی نشود دادستان به نمایندگی از اولیای‌دم تقاضای تعقیب می‌کند و دادسرا رسیدگی می‌کند و دادگاه هم حکم صادر می‌کند و پرونده برای اجرا ارسال می‌گردد وقتی محکوم علیه دیه را پرداخت کرد، دیه به حساب بیت‌المال واریز می‌شود تا زمان شناسایی اولیاء دم در این حساب می‌ماند و بعد از شناسایی اولیاء دم و ارائه گواهی انحصار وراثت دیه به آنها پرداخت می‌شود.

درصورتی که حادثه‌ای مانند تصادف اتفاق بیفتد که منجر به فوت غیرعمد ‌شود و شخص متوفی شناسایی می‌شود و اولیای دم نیز شناسایی می‌شود ولی شخص متهم شناسایی ‌نشود، در اینجا دادیار رسیدگی می‌کند و درصورتی که مشخص شد که مقصر حادثه قابل شناسایی نیست، بنابراین از دادگاه درخواست می‌کند که طبق ماده 255 دیه از بیت المال پرداخت شود.

درصورت بروز تصادفی که نه اولیای دم متوفی شناسایی شود و نه مقصر حادثه.

اگر لوث بر علیه شخصی باشد،ولي اولياءدم حاضر به قسامه نباشند، اگر متهم و نزدیکان او قسامه را اجرا کنند، قصاص اجرا نمی شود و بیت المال دیه مقتول را پرداخت می کند.

(لوث اماره‌اي است كه، ظن غالب به صدق مدعي دارد. مانند اينكه يك نفر چاقويي خوني داشته باشد و بر بالاي سر مقتولي دستگير گردد. يا مقتولي را در خانه كسي يا درمحله گروهي پيدا كنند، به شرط آنكه عداوتي ما بين آنها وجود باشد، و گرنه لوث نيست.

این مقاله را برای کسی که لازم دارد بفرستید:

برای شروع، یک تماس کافی است

در ساعات پاسخگویی، خودم پاسخ‌گوی شما هستم؛ شنبه تا چهارشنبه، ۰۹:۰۰ تا ۱۶:۰۰.

تماس: ۰۹۱۲ ۷۳۳ ۴۸۴۲واتس‌اپ